Andreas kruizen

 

Hoe en waar worden
Amsterdammertjes
gefabriceerd?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar homepage

<<< vorige pagina
volgende pagina >>>
impressie gieterij rond 1900
Gietproces

Er zijn vast wel mensen die geïnteresseerd zijn in het gietproces. Ik heb eerlijk gezegd niets kunnen vinden over het gieten van Amsterdammertjes, maar het gietproces zal in grote lijnen niet veel afwijken van de beschrijving van de opeenvolgende stappen die je in onderstaand verhaal kunt lezen
.
Voor het gieten van een paaltje is allereerst een model nodig. Dat 1:1 model van het te gieten werkstuk is veelal gemaakt van een materiaal dat makkelijker bewerkbaar is dan metaal. Veel modellen werden uit hout gevormd en ieder model bestaat uit twee helften. Voor een Amsterdammertje betekent het dat het paaltje in de lengte is gehalveerd met aan iedere zijde de drie Andreaskruisen.

Impressie van de IJzergieterij J Zimmer & Zn rond 1900: werken met de gietkraan

Kasten en vormzand
De eerste helft wordt met de vlakke kant op een grondplaat of de vlakke werkvloer gelegd. Daar omheen komt de onderste vormkast, een houten bekisting met paspennen, die corresponderen met pasgaten in de bovenste vormkast. Die bovenste vormkast komt later in het proces bovenop de onderkast.
De grondplaat met het halve Amsterdammertjesmodel in de onderkast bestuift de ijzergieter met een dun laagje droog poederzand. Vervolgens stort hij de vormkast vol met vormzand. Dit zand heeft een speciale samenstelling van zand en klei, waardoor de zandkorrels goed aan elkaar hechten. Het zand stampt hij goed aan met een speciale stamper. Daarmee wordt het een harde, compacte vaste massa. Hij strijkt daarna het zand glad af. Vervolgens draait hij de vormkast om.
Dan legt de gieter de bovenhelft van het Amsterdammertjesmodel precies pas op de onderhelft. Ook in de modelhelften zitten natuurlijk paspennen en pasgaten om dat mogelijk te maken.

=terug naar menu=