Andreas kruizen

 

Hoe en waar worden
Amsterdammertjes
gefabriceerd?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar homepage

<<< vorige pagina
volgende pagina >>>
Vormholten
De volgende stap is nu de bovenkast op de omgedraaide onderkast te plaatsen en alles weer te bestuiven met het poederzand. Dat is nodig om straks de modelhelften beter te kunnen “lossen” (los te maken uit het vormzand). Ook de bovenkast stort hij vol met vormzand, stampt het aan en strijkt het glad af.
De volgende stap is het voorzichtig en rechtstandig scheiden van boven en onderkast. In de bovenkast zit dan de afdruk van het halve paaltje, de vormholte. De bovenhelft van het model zit nog op de onderhelft, want door het bepoederen kleefde het model niet aan het vormzand in de bovenkast. Nu neemt de gieter ook de twee helften uit de onderkast en ook daar blijft de vormholte achter. Als je nu de boven- en onderkast weer op elkaar zou plaatsen, zit daar een Amsterdammertje van lucht tussen. Zou je dat volgieten, dan heb je een massief ijzeren paaltje dat niet te tillen is. Dat wil je niet, dus moet het paaltje hol worden.

Kern voor een holle paal
Die vormholte moet daarom gevuld worden met een kern, die echter op een afstand van bijvoorbeeld 1 cm van de vormwanden blijft. In een kernbak maakt de gieter de kern van vormzand door het ook hier weer hard aan te stampen. Deze gevormde kern legt hij daarna op zinken ‘stoeltjes’ in de vormholte in de onderkast. Deze stoeltjes zijn afstandhoudertjes die bestaan uit twee vierkante plaatjes met daartussen een asje van de vereiste lengte. Ook bovenop de kern plaatst de ijzergieter van die stoeltjes. Niet om daar de vormholte van de bovenkast op te laten steunen, maar om te vermijden dat de stroom vloeibaar ijzer de kern naar boven drukt. Die kern moet vanzelfsprekend precies op zijn plaats blijven liggen.

Gietloop en opkomer
In het zand van de omgekeerde bovenkast maakt de gieter twee kanalen door er een holle buis doorheen te duwen. Dit worden het gietkanaal (gietloop) en het ontluchtingskanaal (opkomer). Vanuit de kanaaluitgangen krabt hij dan kanaaltjes naar de vormholte en werkt alles mooi glad af. Na de bovenkast weer terug gekeerd te hebben, maakt hij aan de bovenzijde de gaten van de aangieting en de opkomer groter tot conische holten. Tot slot plaatst hij de bovenkast weer op de onderkast en plaatst gewichten op het geheel. Het vloeibare ijzer heeft namelijk een behoorlijk stuwende kracht! Dan begint het gieten ….

Nieuwsgierig hoe een gieter zijn mal maakt? Klik dan hier om het filmpje te bekijken, In het gietstuk in dit filmpje zit geen kern, het is een massief werkstuk. Toch geeft het je een goed idee hoe een mal tot stand komt.